ols.blox

Znów mnie gdzieś zaprosili, oczywiście znów czasu na dyskusję było za mało, znów przydaje się blog.

Tym razem była to poranna audycja Jacka Żakowskiego w radiu TOK FM, rozmawialiśmy o chamstwie, które jakoby szerzy się w sieci i z którego powodu reprezentacyjna siatkarka rezygnuje z gry. Byłem w studio, telefonicznie łączył się z nami Piotr Olechniewicz z Interia.pl.

dla zainteresowanych - zapis dźwiękowy rozmowy:

Z pewnym zażenowaniem obserwuję, jak dziennikarze tradycyjnych mediów odkrywają istnienie wielkiego i dziwnego świata internetu. Oczywiście dzieje się to przy okazji różnych skandali, aktualny skandal dotyczy Doroty Świeniewicz, która w dosyć enigmatycznym oświadczeniu ogłosiła że już nie zagra w reprezentacji Polski ze względu na "maniakalne atakowanie jej" przez "kilka osób". I call bullshit, ponieważ nastąpiło to po jej wyjątkowo kiepskich występach i to nie pierwsza głośna rezygnacja tej sportsmenki z kadry. Wcześniej tylko kozioł ofiarny był bardziej konkretny - to ówczesny trener Bonitta, którego pani Dorota określiła mianem "kawałka gówna". Wtedy internetowi komentatorzy byli po jej stronie i "maniakalnie atakowali" Bonittę, teraz drużyna pod wodzą Świeniewicz w słabym stylu przegrała turniej a generał publiczny zawył "krwi!". No cóż, łaska kibiców na pstrym koniu etc. Szkoda że w tak słabym stylu utytułowana siatkarka zrzuca koszulkę z orłem.

Redaktor Żakowski niespecjalnie interesuje się sportem, więc płynnie przeskoczył do tematu (pardon my french) "lizania rowów", które to sformułowanie wynalazł na forum gazeta.pl. I oczywiście poszło, że to dowód na to, że w internecie jest bezhołowie, chamstwo i wulgaryzmy. A ja i Piotr z Interii za to odpowiadamy.

Nie, nie odpowiadamy, nie bierzemy odpowiedzialności za to co myślą i mówią ludzie.

Teza o tym, że internet jest chamski, wulgarny i pełen agresji jest bezzasadna. Oparta jest ona wyłącznie na wrażeniach z lektury najgorętszych wątków dyskusyjnych pod najbardziej kontrowersyjnymi wydarzeniami. Nie spotkałem się z żadnymi badaniami wskazującymi jednoznacznie na to, że faktycznie fora dyskusyjne są jakimś szambem. Mam za to parę liczb, które mogą świadczyć o zupełnie czym innym (padły one zresztą w audycji):

• na forum gazeta.pl publikowanych jest dziennie średnio prawie 40 tysięcy wpisów
• tylko 3% z nich jest w jakikikolwiek sposób "dotykane" przez moderację (często oznacza to nie usunięcie a np. przeniesienie na właściwe forum, ogromna ilość usunięć dotyczy mechanicznie dodawanego spamu)
• tylko 0,05% wpisów na forum zawiera najpopularniejszy w języku polskim przecinek (k...a) - dla porównania zawiera go 0,04% tekstów w archiwum Gazety Wyborczej (oraz zapewne 80% dyskusji, których jesteśmy świadkami w przestrzeni publicznej). Co więcej, stężenie k...y spada z roku na rok. I to nawet po doliczeniu k...w wykropkowanych przez nasz automatyczny mechanizm antywulgaryzmowy. Podobne tendencje widać przy innych brzydkich słowach - zachęcam do zabawy z wyszukiwarką.
• większość wulgaryzmów pada na prywatnych forach, często o ograniczonym dostępie - są one zakładane przez zwykłych użytkowników i przez nich moderowane (w związku z tym są fora prywatne, gdzie nie przystoi powiedzieć "dupa" oraz takie, gdzie uchodzi wszystko)
• o porządek na forach gazety dbają sami użytkownicy - niektórzy (tzw. administratorzy społeczni) mają prawo do usuwania nieregulaminowych wpisów, wszyscy mogą zgłaszać takie wpisy administracji. I te mechanizmy świetnie działają, fora mają w sobie mechanizm samoleczenia. Świadomi użytkownicy nie lubią chamstwa i agresji i pomagają nam je na bieżąco usuwać.

Fora internetowe są mniej więcej takie, jak korzystający z nich użytkownicy - niezbyt czyste, pełne niepolitycznych wypowiedzi i ostrych sądów. Ale są prawdziwe - to na nich właśnie trwają najważniejsze dyskusje. Polityczne, społeczne, obyczajowe. To fora internetowe i blogi są miejscami, gdzie tętni tętno polskiego życia publicznego - a nie w poranku TOK FM, wieczornym programie TVN24 czy w debatach na łamach Dziennika i GW. Zainteresowani mogą sobie wygugalać statystyki słuchalności/oglądalności/czytelnictwa tych mediów i porównać je z np. z oglądalnością Forum Gazeta.pl (wg Megapanelu - 3,1 mln real users miesięcznie).

Zmyślam? - proszę bardzo, wczorajszy wieczór w TVN24: grupa zaproszonych gości debatowała nad tym, czy Niesiołowski obraził Kaczyńskiego mówiąc że jest "mały". I taki gówniany temat jest newsem dnia. Poważni dziennikarze, którym zależy na jakości dyskursu publicznego powinni w ogóle ignorować tego typu magiel. Nie znam nikogo, dla kogo przepychanki Niesiołowski-Kaczyński są ważne, zajmujące czy do czegokolowiek potrzebne. A w tym samym czasie na forum gazeta.pl trwała gorąca i boleśnie prawdziwa dyskusja o tym, co Polki robią w Egipicie.

Wrócę do tematu odpowiedzialności. Operatorzy serwisów z user generated content są w pewnym stopniu odpowiedzialni za to, co się w tych serwisach dzieje. Jest to bardzo zgrabnie uregulowane prawnie - odpowiedzialność dotyczy wyłącznie nielegalnych treści, o których administratorzy zostaną powiadomieni i nie zareagują. Takich powiadomień dostajemy trochę, reagujemy sprawnie. Dość powiedzieć, że od ponad trzech lat ani razu nie miałem kontaktu z prokuraturą i sądami.

Redaktor Żakowski zdawał się postulować wprowadzenie mechanizmów uprzedniej kontroli wszystkiego, co tworzą użytkownicy. I to nie po to, żeby usuwać wulgaryzmy, a po to, żeby "dyskusja miała odpowiedni poziom". Żeby nie obrażała Pani Siatkarki, Pana Redaktora, Autorytetów. To bardzo smutna propozycja. Jest równoznaczna z postulatem wprowadzenia cenzury. Ja cenzury (prawie) nie pamiętam, pan redaktor zapewne świetnie. Chce do niej wracać? pffff Może czytelnicy tego bloga się zrzucą na bilecik do Chin dla redaktora?

A zresztą - kto miałby cenzurować i ustalać standardy kulturalnej dyskusji? Redaktor Żakowski, który w swoich porannych audycjach regularnie nazywa urzędującego prezydenta "Kaczką" lub "Kaczorem" (nie pojmuję, czemu o Świeniewicz nie mówi "Świnka" czy "Świnia")? Który nie może powstrzymać się od ubarwiania swoich tekstów sformułowaniami "jednojajowi bracia"? Który w audycji na żywo wypytywał mnie o "lizanie rowa"? A w jego programie goście walą takie teksty, gdy myślą że są poza anteną:

A może red. Durczok? Albo Lis (nie będę embedował tubek, wszyscy znają).

eehh

Zwykle nie zgadzam się z forumowiczami, ale bronić ich prawa do wolności wypowiedzi będę.